DE FLITSEN

Inderdaad, zij die hoogmoedig zijn en de handelingen van Allah bekritiseren, in plaats van zich bewust te zijn van hun eigen machteloosheid, behoeftigheid, gebreken en tekortkomingen, en die niet nederig knielen voor het hof van Allah, dat de essentie van dienaarschap vertegenwoordigt, menen ten onrechte dat hun kleine hart gelijk is aan de arsh. Ze verwarren hun niveau, vergelijkbaar met een druppel, met het oceaanachtige niveau van ewliyā’s.

 

Om zichzelf waardig op te stellen ten opzichte van die hoge niveaus en om die niveaus te behouden, raakt hij verstrikt in een lastige situatie, waarbij hij gedwongen wordt het kleed van gekunstelde vroomheid te dragen en zich bezig te houden met valse vertoningen en nietszeggende zelfpromotie.

 

Bovendien is het volgende verkondigd in een hadith:

هَلَكَ النَّاسُ اِلَّا الْعَالِمُونَ وَهَلَكَ الْعَالِمُونَ اِلَّا الْعَامِلُونَ وَهَلَكَ الْعَامِلُونَ اِلَّا الْمُخْلِصُونَ وَالْمُخْلِصُونَ عَلٰى خَطَرٍ عَظٖيمٍ

Dat betekent dat de enige weg naar verlossing en het vermijden van straf in het hiernamaals het hebben van ikhlās (oprechtheid) is. Het hebben van ikhlās is uiterst belangrijk. Zelfs de kleinste daad met ikhlās verdient de voorkeur boven ontelbare daden zonder ikhlās. Ikhlās kan worden verworven in een handeling wanneer deze wordt verricht omdat het een bevel van Allah is, en wanneer men geen ander doel nastreeft dan het welbehagen van Allah in het uitvoeren ervan. Bovendien houdt ikhlās in dat men zich niet mengt in zaken die Allah aangaan en zich niet bezighoudt met de resultaten van de daden die hij verricht.

 

In alles schuilt een vorm van oprechtheid. Zelfs een vleugje oprechte liefde verdient de voorkeur boven tonnen aan officiële liefde waarbij iets terug wordt verwacht. Iemand heeft deze vorm van oprechte liefde als volgt beschreven:

وَ مَا اَنَا بِالْبَاغٖى عَلَى الْحُبِّ رِشْوَةً ضَعٖيفٌ هَوًى يُبْغٰى عَلَيْهِ ثَوَابٌ

Met andere woorden: “In ruil voor mijn liefde verwacht ik geen omkoping, vergoeding, terugkeer of beloning. Liefde waarvoor een beloning of wederdienst wordt verwacht, is immers zwak en onbestendig.”

 

Een vorm van deze oprechte liefde is inderdaad verankerd in de menselijke aard en vooral in alle moeders. De onbaatzuchtige liefdes van moeders jegens hun kinderen herbergt waarlijk een zuivere vorm van deze oprechte liefde. Het feit dat moeders op basis van het geheim achter deze liefde, bereid zijn hun leven en zelfs hun geluk in het hiernamaals voor hun kinderen op te offeren, toont aan dat ze geen vergoeding of omkoping voor hun liefde verwachten. Het enige kapitaal van een klokhen is bijvoorbeeld haar eigen leven. Desondanks – zoals Hüsrev getuigde – werpt ze haar kop voor de muil van een hond om haar jong te redden.

 

De vierde kwestie

 

Men dient de gunsten die via ogenschijnlijke oorzaken worden aangereikt, niet te aanvaarden met de gedachte dat deze oorzaken de werkelijke schenkers zijn. Als een oorzaak niet over bewustzijn beschikt, zoals een dier of boom, reikt zij die gunsten rechtstreeks in naam van Allah aan. Dat wil zeggen dat zij in de taal van haar houding Bismillah uitdrukt en de gunsten van Allah aan jou verleent. Daarom dien jij eveneens Bismillah te zeggen voordat je die gunsten aanneemt.

 

Indien de oorzaak over een wil beschikt, dient ze Bismillah te zeggen, zodat je die gunst van haar kan aannemen. Zo niet, kan jij het niet aannemen. De impliciete betekenis van het vers

وَلَا تَاْكُلُوا مِمَّا لَمْ يُذْكَرِ اسْمُ اللّٰهِ عَلَيْهِ

immers luidt als volgt: “Aanvaard geen gunsten die niet herinneren aan Munim-i Haqīqī en die niet namens Hem worden verleend.”